Blog

NZF Architecture / Awards  / KKTC Merkez Bankası – Central Bank of the TRNC Project collaborated wıth TS-DS

KKTC Merkez Bankası – Central Bank of the TRNC Project collaborated wıth TS-DS

Proje kapsamında, bağlam oluşturulurken ilk adım olarak Merkez Bankasının ait olduğu topluma ne ifade ettiği üzerinde durulmuş ve projeye bir ana fikir
oluşturma yoluna gidilmiştir. Projenin ana fikrinde iki anahtar kelime başrolü oynamaktadır. Bunlar “şeffaflık” ve “güvenilirlik” ’tir.
Yapının tasarımında “şeffaflık”, binanın işleyen kısımlarında yani ofislerde transparan bir yüzey kullanılarak dıştan binadaki tüm işleyişi göz önüne serecek şekilde

kurgulanmış, güvenilirlik ise ana bina zemin katında ileri güvenlikli bölgeleri barındıran kasa odaları ve güvenlik bölümünün olduğu yüzeylerde ve kongre merkezi
gibi kamuya açık alanlarda daha rijit bir kaplama malzemesi ile merkez bankasının güvenilirliğini halktan aldığına vurgu yapılmak istenmiştir.
Kompleksin arazi üzerindeki genel oturumunda bir prestij yapısı olması nedeni ile ana bina ve kamusal bir yapı olan kongre merkezi arazinin ana yola bakan

yüzünde değerlendirilmiş ve kamuya ait girişler kolay ulaşılabilirlik ve algılanabilirlik açısından bu cephede değerlendirilmiştir. Bu bağlamda ana binada istenen üç
girişten ikisi olan Bankalar girişi, personel ve ziyaretçi girişleri kontrol ve gizlilik amaçlı olarak kullanım yoğunluğu da göz önünde bulundurulup binanın arka yola
bakan güney batı cephesinde konumlandırılmıştır. Ana binada üç farklı giriş bulunmasına rağmen transparan cephenin bir devamı olarak tasarlanan giriş
tanımlayıcısı cam saçaklar ve galeri boşlukları sadece müşteri ve personel girişlerinde kullanılmış, bankalar girişi ise güvenlik amaçlı daha az dikkat çekmesi
amaçlı daha sade bir mimari dil ile tanımlanmıştır.

Otopark girişleri ise araziyi çevreleyen diğer ara yollar üzerinden başta güvenlik ve mevcut trafik akışını en asgaride etkileyecek şekilde ana yola bağlanan ara
yoldan ve arka yoldan alınmıştır. Bankalar girişi ve müşteri girişine ait otopark aynı alanda tasarlanıp otomatik kontrollü bariyer ile ayrılmış, şambrfort alanına
giden giriş ise rampa ile alt kota alınarak güvenlik ve gizlilik sağlanmıştır. Personel girişi ve ziyaretçi ulaşımına imkan sağlayacak otopark girişleri de birbirlerinden
kot farkı ile ayrılmış ve binaya gelecek personel kontrollü bir girişin yapılacağı bodrum katına rampa ile yönlendirilmiştir. Otoparklar kompleks imajını anayoldan
bozmamak ve trafiği etkilememek amaçlı arazinin güney batı bölümünde değerlendirilmiştir.

Ana bina ve kongre salonu yerleşiminde göz önünde bulundurulan diğer bir unsur ise yakın çevrede bulunan yapıların fiziksel durumları ve arazi içerisinde
bulunan mevcut yaya yolu aksıdır. Kongre salonun ebatları komşu parselde bulunan yapı ile aynı yüksekliklerde tutulmaya çalışılıp mevcut yapılara saygı
gösterecek şekilde tasarlanmış ve yükselen ana bina bloğu ise arazinin daha serbest bölgesine doğru yerleştirilmiştir. Tasarlanan binanın mevcut günlük yaşam
alışkanlıklarına engel olmak yerine geliştirerek devamını sağlamak adına mevcut yaya yürüyüş aksı ana bina ve kongre salonunu kütlesel olarak birbirinden ayırıp
anayoldan arka yola olan yaya geçişine imkan sağlamaktadır. Aynı zamanda iki kütle arasında yarı açık bir kamusal alan olarak değerlendirilmiş ve sokak
mobilyaları ile desteklenip küçük ölçekli bir kamusal alana dönüştürülmüştür.

Ana bina bodrum katı hem strüktürel hem de ulaşım bakımından ayrı iki bölüm olarak tasarlanmıştır. Bunlar; zemin kat para sayma odaları ve orta kasalara özel
bir çekirdek ile bağlanan şambfort bölümü ve personel otoparkı ile birlikte tasarlanan sığınak, malzeme depoları ve genel arşiv fonksiyonlarını barındıran
bölümdür. Personel otoparkının bulunduğu alan daha sonraki aşamada ileride düşünülen ikinci binaya bodrum kattan otoparkın uzatılası ile bağlanıp hizmet
vermesi düşünülmüştür. Böylelikle personelin tek bir kontrol noktasından girişi sağlanacaktır. Şambrfort bölümü ise zırhlı araç girişini barındıran güvenlikli bir
rampa ile yol seviyesinden bağlanıp, Kıymetli Menkuller Bölümü, Çek-Senet Bölümü ve Ana Kasayı barındıran bir mekan topluluğu olarak tasarlanmıştır.
İşleyiş şeması bakımından zemin kat ana bina üç kısımda irdelenmiştir. Müşteri ve bankalar girişini barındıran, veznelerin bulunduğu ana giriş kısmı, bu bölgeye
destek verecek olan bina işleyişinin kalbinin attığı para sayım ve orta kasa gibi mekanların barındıran orta kısım ve personel girişi ile güvenlik odalarının
bulunduğu son kısımdır.

Bankalar ve müşteri bölümleri fiziksel olarak tamamen birbirlerinden izole edilmiş fakat fonksiyonellik açısından orta kasa ve para sayma odalarına olan
bağlantıları ortak tasarlanmıştır.

Zemin katta yer alan para sayma odaları ve orta kasalar sadece şambrfort bölümüne erişimi olan çekirdek binanın orta bölümüne yerleştirilip işlevsel kolaylık ve
hızlı ulaşılabilirlik sağlanırken, daha güvenli ve dış mekan ile irtibatı olmayan bir mekan yaratılmıştır.
Zemin katın son bölümünde personel giriş alanında Kıbrıs yerel mimarisine atıfta bulunan orta avlulu mekan kurgusu modern bir dil ile ele alınıp bir iç bahçe
oluşturulmuştur. Bina boyunca devam eden bu iç bahçe cam yüzeyler ile desteklenip üst katlarda bulunan ofis kısımlarına ferah bir mekan ve görsel zenginlik
kazandırırken zemin katta personel için bina dışı ortamla irtibatı olmayan güvenliği ön plana çıkaran bir dinlenme alanına dönüşmüştür. 4. Katta bulunan ve iç
bahçeye konsol çalışan toplantı odasında bu açık mekana kısmi bir yarı açık alan kazandırmıştır.
Üst katlarda birimler arası bağlantılar iç bahçe etrafında bırakılan cam yüzeyli köprüler ile sağlandığından dolayı ana yol cephesinden bina içinde yaratılan iç
bahçe rahatça algılanmaktadır, bu da kullanıcıların fiziksel olarak dış dünya ile irtibatını sınırlarken görsel yol ile kurulan bağlantı sayesinde dış çevreden
kopmamasını sağlamaktadır.
Başkanlık ve yönetim kurulu, binanın 4. katına yerleştirilmiştir. Planlamada işleyiş olarak tamamen birbirlerinden bağımsız kurgulanmış fakat bölgesel olarak
birbirlerine yakın tasarlanıp fiziki ulaşılabilirlik ana çekirdeğe yakın bir koridor ile sağlanmıştır.

Başkanlık bölümünde sekreterliklerin ve bekleme alanlarının olduğu kısım fonksiyonellik ve başkan ve yardımcılarının odalarının özerkliği açısından bir tampon
bölge olarak düşünülmüş bu sebeple orta kısımda kalmaları nedeni ile ferah bir mekana dönüşebilmeleri amaçlı hemen karşılarında tamamen cam çatılı ve cam
yüzeyli bir kış bahçesi tasarlanmıştır. Böylelikle mekan kalitesi artırılıp kullanıcıların gün ışığı ile olan irtibatı bu yol ile sağlanmıştır.
Bu tasarım ilkeleri doğrultusunda ve en başta belirtilen konsept anlayışını elde etmek amaçlı kullanılan transparan cephe iklimsel koşullar göz önünde
bulundurularak çift cidarlı cephe sistemi ile tasarlanmıştır. Cephe sistemi, dış ortam ile iç mekan arasındaki filtreyi oluşturan sabit cam katman, ortada bulunan
hava boşluklu alan ve açılabilir çift cam yüzeyin bulunduğu 3 katmandan oluşur. Orta kısımda buluna hava boşluk alanı cephenin alt ve üst kısmında yer alan
serin hava girişini ve sıcak havanın yükselerek tahliyesini sağlayan mazgallar yardımı ile iki cam katman arasında hava sirkülasyonu sağlayıp binanın iç cephesinin
ısıtılıp soğutulmasını sağlamaktadır. Aynı zamanda orta boşlukta yerleştirilecek güneş kırıcılar ile güneş kontrolü sağlanırken, dışardan tamamen saydam bir
görünümü binaya kazandırmakta ve enerji etkin bir tasarım ortaya koymaktadır. Zemin katta ve kongre salonunun cepheleri ise ana fikir doğrultusunda
güvenilirliğe atıfta bulunan rijit bir cephe olarak tasarlanmıştır. Burada çağdaş bir malzeme olan biyobeton kaplama malzemesi önerilmiştir. Hafif ve istenilen
formda hazırlanabilen bu malzemenin çevresindeki dış kirli havayı emme özelliği de göz önünde bulundurulmuş ve anayolda trafikten dolayı oluşabilecek kirli
gaz salınımını azaltması düşünülüp çevreye katkıda bulunan çağdaş bir yapı tasarlanması hedeflenmiştir.